Rijswijk

Martinuskerk of Maartenskerk, middeleeuwse kerk met 19de-eeuwse aankleding

Ligging

Het dorp Rijswijk, gelegen bij de kruising van de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal, is een van de 14 kerkdorpen binnen de gemeente Buren. Vanaf de pont die Rijswijk met Wijk bij Duurstede verbindt, is het witte kerkje met haar scheefstaande toren niet te missen.

rijswijk
Panoramafoto

Bekijk het exterieur en interieur van de Martinuskerk op de 360º-foto.

Gebruik

De kerk wordt gebruikt voor erediensten van de hervormde gemeente van Rijswijk. Daarnaast stelt de Plaatselijke Commissie de Martinuskerk open voor sociale en culturele activiteiten. Ook kunnen er huwelijksdiensten plaatsvinden (zie kader).

Geschiedenis

Volgens overlevering zou de kerk in Rijswijk zijn gesticht door Switbertus (713), een metgezel van Willibrordus. Op de lijst van Utrechtse kerkgoederen uit 866 komt de kerk te Riswiic voor, gewijd aan Martinus van Tours. Van een zelfstandige parochie is in de archieven pas sprake in 1348. Latere kerken zijn gebouwd met materiaal van de oudere. De huidige driebeukige vorm stamt uit het midden van de 16de eeuw, toen in het door overstromingen en oorlogen geteisterde gebied het evenwicht hersteld was. In 1852 was de toestand van de kerk zorgelijk, omdat de toren gevaarlijk ging overhellen. In 1860 volgde een ingrijpende verbouwing. De kerk werd in 1989 overgedragen aan Oude Gelderse Kerken.

Gebouw

De Martinuskerk is een driebeukige middeleeuwse pseudobasiliek uit het midden van de 16de eeuw met een driezijdig gesloten koor. Het is een van de fraaiste typen van de Gelders-Nederrijnse gotiek. De onderbouw van de opvallend slanke toren - in de loop der tijd behoorlijk verzakt - stamt uit de 14de eeuw. Een gemetseld netgewelf geeft de kerk het karakter van een feestelijke ruimte.

Restauraties

In de jaren 30 van de vorige eeuw is de kerk opnieuw gepleisterd met te veel cement bevattende mortel. Mede hierdoor en door ernstige zettingen was aan het einde van de vorige eeuw een grondige restauratie noodzakelijk. Deze ingrijpende restauratie duurde van 1991 tot 1993. Bij die restauratie bleek dat de toren 1.20 meter uit het lood stond. De restauratie heeft voor een belangrijk deel bestaan uit het aanbrengen van een fundatieframe onder het hele gebouw. Daarbij bleef de stijl van het gebouw geheel behouden. Die komt des te beter tot zijn recht door de smaakvol gekozen kleurencombinatie van pleisterwerk en natuursteen, die het ontbreken van mooi metselwerk ruimschoots vergoedt.

Interieur

Klok en uurwerk van de firma Van Bergen uit Heiligerlee werden in 1887 aangebracht. In de Tweede Wereldoorlog werd de luidklok door de Duitsers weggehaald. De huidige klok werd gegoten in 1949 door de firma Van Bergen te Midwolda. In 1869 zijn de stoelen vervangen door de huidige banken. Ook werd een nieuwe preekstoel met klankbord geplaatst, waardoor een typisch 19e-eeuwse preekkerk is ontstaan. Boven de preekstoel is het in 1658 door J. van Kothen voor '33 gulden en 7 stuivers' vervaardigde tiengebodenbord aangebracht, dat ook aan de achterkant is beschreven. Een predikantenbord vermeldt de namen van de predikanten van 1618 tot heden.

In het koor staat de graftombe van het echtpaar Van Brakell-Van Borssele uit 1695. De bij de restauratie teruggevonden grafzerk van Johan van Heteren en zijn vrouw Catharina van Wijhe uit 1526 is de oudste van het gebouw. Het door de firma Witte gebouwde orgel werd in 1875 geplaatst. Het is tijdens de restauraties ingrijpend onder handen genomen en in 1996 opgeleverd.

Bronnen

Beschrijvingen van de kerk door drs. A.G. Schulte en J. Hogendoorn.

Kerkstraat 15, 4023 AP Rijswijk
Contact, route en meer informatie

Trouwen in Rijswijk

Het lichte interieur en het hoge netgewelf maakt de Martinuskerk een mooie historische trouwlocatie. Verder is het pittoreske Rijswijk, gelegen aan de Lek tegenover Wijk bij Duurstede, een uitgelezen plek voor een fotoreportage. In de Martinuskerk kan in principe op alle dagen van de week worden getrouwd; een burgerlijk huwelijk is (nog) niet mogelijk in de kerk. Zelf aankleding verzorgen is toegestaan, mits in overleg. U kunt gebruik maken van het orgel of de piano. Een vaste organist is beschikbaar, een gastorganist of -pianist is ook welkom.

Receptie en diner
Er is mogelijkheid voor koffie, taart, champagne, enz. In de nabije omgeving zijn faciliteiten voor receptie/diner, o.a. in gebouw Rehoboth.

Kosten

€ 250 voor gebruik van de kerk, € 30 voor gebruik van de luidbel en € 65 vergoeding voor de organist.

Concerten en andere mogelijkheden

De Martinuskerk is niet alleen een romantische trouwlocatie, het gebouw heeft ook een uitstekende akoestiek voor concerten van klassieke muziek, fado en wat meer jazzy en poppy volksmuziek. U kunt het gebouw eveneens huren voor:

  • een lezing of cursus;
  • een vergadering of netwerkbijeenkomst;
  • of een expositie van schilderijen of sculpturen.

In de Martinuskerk is plaats voor maximaal 150 genodigden.

Contactpersoon

Dhr. Dik Smits
T 0345 588 231
E info@bouw.deskundigen.com
Meer informatie: www.martinuskerk-rijswijk.nl
rijswijk2

Adres van de kerk: Kerkstraat 15, 4023 AP Rijswijk
Openingstijden: Tijdens erediensten en op afspraak
Erediensten: Op 26 zondagen per jaar om 10.00 uur
Predikant: Ds. G. van der Velde
Bezoek (auto): Klik hier om uw route te plannen
Contactpersoon: Dhr. Dik Smits
T. 0345 588 231
E info@bouw.deskundigen.com
Website: http://www.martinuskerk-rijswijk.nl/
Reliwiki: https://www.reliwiki.nl

Print Friendly, PDF & Email