De N.H. kerk te Rijswijk

Adres van de kerk: Kerkstraat 15, Rijswijk
Openingstijden: Tijdens erediensten en op afspraak
Tijden erediensten: 10.00 uur, 26 zondagen per jaar.
Dominee: mevrouw ds. G. van der Velde
Contactpersoon: de heer J.D.A. Smits, tel. 0345-558231

Ligging
Het dorp Rijswijk, gelegen bij de kruising van de Lek en het Amsterdam Rijnkanaal, is een van de veertien kerkdorpen binnen de gemeente Buren. Komend vanaf de pont die Rijswijk met Wijk bij Duurstede verbindt kunt u het witte kerkje met haar scheef staande toren niet missen.

Gebruik
De kerk wordt op het ogenblik gebruikt voor erediensten van de Hervormde Gemeente van Rijswijk. Passende andere activiteiten zijn mogelijk.

Geschiedenis
Volgens overlevering zou de kerk in Rijswijk zijn gesticht door Switbertus (+713), een metgezel van Willibrordus. Op de lijst van Utrechtse kerkgoederen uit 866 komt de kerk te Riswiic voor, toegewijd aan Martinus van Tours. Ze is dan een dochterkerk van die van Wijk bij Duurstede. Van een zelfstandige parochie is in de archieven pas sprake in 1348. Latere kerken zijn gebouwd met materiaal van de oudere. De huidige driebeukige vorm stamt uit het midden van de zestiende eeuw, toen in het door overstromingen en oorlogen geteisterde gebied het evenwicht hersteld was. In 1852 was de toestand van de kerk zorgelijk, omdat de toren gevaarlijk ging overhellen. In 1860 volgde een ingrijpende verbouwing.

Exterieur/Interieur

Driebeukige middeleeuwse pseudo-basiliek uit het midden van de zestiende eeuw. Driezijdig gesloten koor. Een van de fraaiste typen van de Gelders-Nederrijnse gotiek. De onderbouw van de opvallend slanke toren – in de loop der tijd behoorlijk verzakt – stamt uit de veertiende eeuw.
Een gemetseld netgewelf – opmerkelijk voor een kleine dorpskerk – geeft de kerk het karakter van een feestelijke ruimte. Klok en uurwerk van de firma Van Bergen uit Heiligerlee werden in 1887 aangebracht. In de Tweede Wereldoorlog werd de luidklok door de Duitsers weggehaald. De huidige klok werd gegoten in 1949 door de firma Van Bergen te Midwolda.

In 1869 werden de stoelen vervangen door de thans aanwezige banken. Tevens werd een nieuwe preekstoel met klankbord geplaatst, waardoor een typisch 19e-eeuwse preekkerk is ontstaan. Boven de preekstoel is het in 1658 door Johan Joosten van Kothen voor '33 gulden en 7 stuivers' vervaardigde Tiengebodenbord aangebracht, dat ook aan de achterkant is beschreven. Een predikantenbord vermeldt de namen van de predikanten van 1618 tot heden. In het koor staat de graftombe van het echtpaar Van Brakell-Van Borssele uit 1695. De bij de restauratie teruggevonden grafzerk van Johan van Heteren en zijn vrouw Catharina van Wijhe uit 1526 is de oudste van het gebouw. Het door de firma Witte gebouwde orgel werd in 1875 geplaatst.

Restauraties
De kerk werd op 22 december 1989 overgenomen door de Stichting Oude Gelderse Kerken. Een ingrijpende (ca. 4 miljoen gulden) restauratie startte op 22 april 1991 en werd voltooid op 4 september 1993. Bij die restauratie bleek dat de toren 1.20 meter uit het lood stond. De restauratie heeft voor een belangrijk deel bestaan uit het aanbrengen van een fundatie-frame onder het hele gebouw. Daarbij bleef de stijl van het gebouw geheel behouden. Die komt des te beter tot zijn recht door de smaakvol gekozen kleurencombinatie van pleisterwerk en natuursteen, die het ontbreken van mooi metselwerk ruimschoots vergoedt. Ook het orgel werd ingrijpend onder handen genomen en op 23 november 1996 opgeleverd. Ter herinnering aan de totale restauratie (1989-1996) is een herinneringsplaquette geplaatst.



Bron



naar boven

 

 

Voor het laatst bewerkt: 31 maart 2006