Toon menu
Stichting Oude Gelderse Kerken

Postbus 7005
6801 HA Arnhem
T 026-35 52 555
E info@oudegeldersekerken.nl

Remigiuskerk, Steenderen

Een kerk met een prachtige akoestiek

Ligging
De Remigiuskerk is een karakteristiek gebouw midden in het dorp Steenderen. Op het marktplein is voldoende parkeergelegenheid. Ook is de kerk goed bereikbaar met bus 82 vanuit Zutphen en Doetinchem.
Gebruik

De Protestantse Gemeente Steenderen en Bronkhorst komt nog steeds bijeen in de Remigiuskerk. Elke zondag om 10.00 is er een kerkdienst in de Remigiuskerk of in de karakteristieke dorpsboerderij Het Anker tegenover de kerk. De Plaatselijke Commissie (PC) van de Stichting Oude Gelderse Kerken (SOGK) in Steenderen ontwikkelt daarnaast ook andere activiteiten. Met deze activiteiten kan het dagelijks onderhoud van de kerk gedekt worden.

Panoramafoto

Bekijk het interieur en exterieur van de Remigiuskerk in Steenderen op deze 360° foto!

sogk remigiuskerk steenderen weide koeien
Foto © Folkert Wijmenga

Geschiedenis

De huidige Remigiuskerk is gebouwd in de vijftiende eeuw. Bij een ingrijpende restauratie in 1967 werd het grondplan van een veel kleinere, eenbeukige tufstenen kerk ontdekt. De kolommen van het middenschip bleken te steunen op de fundamenten van twee tufstenen muren van 70 cm dik. Het tufstenen kerkje was dus even breed als het schip van de huidige kerk. Wellicht heeft er daarvoor weer een houten kerkje gestaan. Maar daarover valt niets met zekerheid te zeggen.

13e-eeuwse oorkonde noemt Remigiuskerk
De eerste bekende vermelding van de kerk stamt uit 1217. Toen gaf Otto II, bisschop van Utrecht, aan het klooster Bethlehem bij Doetinchem het zogenoemde patronaatsrecht: het recht om de pastoors in Steenderen voor te dragen en te benoemen. Steenderen behoorde tot het aartsdiaconaat Deventer in het bisdom Utrecht. Het is niet onmogelijk dat het kleine, tufstenen zaalkerkje, waarschijnlijk in Romaanse stijl, de in 1217 bedoelde kerk is geweest.

In 1580 werd de eerste protestantse predikant aangesteld: Sebastiaan Planck, de vroegere kapelaan van Bronkhorst.

Rijksmonument
De kerk is in 1966 aangewezen als rijksmonument (nummer 34521). In 2014 droeg de kerkelijke gemeente het gebouw over aan de SOGK.
Exterieur en interieur

De kerk is een laatgotische pseudobasiliek - oftewel een kerk met een driebeukig schip - met een zadeldak. Het schip dateert uit de laat vijftiende- of vroeg zestiende eeuw, het koor uit 1440. In de zijgevels zijn tussen de steunberen spitsboogvensters geplaatst. De houten ramen in de vensters dateren van 1836.

Toren
De toren bestaat uit vier geledingen met bovenop een ingesnoerde torenspits. De twee eerste torengeledingen zijn waarschijnlijk in de veertiende eeuw gebouwd. De torenspits dateert uit 1783. De klok is in 1635 gegoten door Henrick ter Horst.

Verbouwingen
In de loop der tijd is de kerk verschillende keren verbouwd. In de 15e eeuw begonnen de aanpassingen aan het priesterkoor. Daarna volgde de verbouwing van het schip van de kerk. Na een blikseminslag in 1782 brandde de Remigiuskerk af. In 1783 werden de stenen gewelven gesloopt. Het schip en de zijbeuken werden onder één kap gebracht.

Orgel
Het orgel in de Remigiuskerk is rond 1780 gebouwd. Vermoedelijk door Johannes Mitterreither (1733-1800), een van de belangrijkste Nederlandse orgelbouwers uit de achttiende eeuw. Hij bouwde het orgel voor een katholieke kerk in Alphen aan den Rijn of Amsterdam. Het orgel is in 1971 aangekocht van de gereformeerde Buiten-Amstelkerk aan de Albert Cuypstraat in Amsterdam waar het sinds 1891 stond.

Restauraties

Van 1960-1969 is de kerk gerestaureerd. Daarbij zijn binnenin de Remigiuskerk een aantal dingen gewijzigd. Zo zijn de gewelven veranderd en is het orgel vervangen.

Maar het onderhoud van de Remigiuskerk was ook vroeger al een voortdurende bron van zorg. Zo blijkt uit verslagen van Markenvergaderingen in het Markenboek van Steenderen uit 1738 en 1742. Tijdens de vergadering drongen de grondeigenaren aan op ‘zeer noodzakelijke herstelwerkzaamheden’. In 1753-1754 worden die ook daadwerkelijk aanbesteed en uitgevoerd.

Bronnen
Bertus Rietberg, ‘Nieuwe aanwinst: De Remigiuskerk in Steenderen’, in: Venster, jaargang 13, 2015, nummer 1.
Adres van de kerk:Dorpsstraat 20, 7221 BP Steenderen.
Contactpersoon verhuur:Hans Sluijter, tel. 06-30288098 of 0575-450540, e-mail ankersteenderen@outlook.com
Reliwiki:www.reliwiki.nl/index.php/Steenderen,_Dorpsstraat_20_-_Remigius
Bezoek (auto):Klik hier om uw route te plannen